Esperyans oun siklòn nan vi a oun moun

Post Reply
Widy_

Esperyans oun siklòn nan vi a oun moun

Post by Widy_ » Wed Sep 22, 2004 4:50 pm

Mezanmi,

An tan siklòn tala o bò an nou, se moman nap rasanble, nèg ka pale, ka konprann yo e ka rede yo.

Avan nou rantre nan diskisyoun an, mwen ka pwofite pou fè oun kondoleans a editè a ki konn moun kote Gonayav e petèt li pèdi oun bon moun ay nan tou sa.

Ann pòté oun kouraj ba moun yo.

Si se zafè a siklòn tala, sa pou nou sav, se kè èvè zafè dèstriksyoun a kouch ozòn lan, yo di kè sa gen repèkisyoun si la nati, e byen si, si syklòn tou.

Nou sav tou, kè siklòn nan rejioun nou pral divini dè plizanpli move e dè plizanpli frekan, dayè se sa nap wè.

Pou lanne tala, meterolojis meriken teja prevwa bagay tala, piskè nou teja sav, kè lanne tala kay rèd ban nou, e move siklòn ap suiv youn apwe lòt.

Pannan mwen ka pale zòt la, mi yo ja prevwa oun siklòn ki ka vin dwèt si Gwadloup, men li ankò lwen.

Mezanmi, alòs kè diferan fas problèm lan ja trete si fowòm la
n ( politik,.economik....,) mwen ka pwopoze ann fè oun pale si èsperyans siklòn pou moun ki ja viv sa.

Mwen ka pwopoze oun awtik si oun siklòn mwen viv piti e ki make-m pou toujou.

Fò nou sav dayè kè oun siklòn se oun biten ki du, ou ka wè lanmò-w chak moman. Mouri nan oun siklòn tou, se oun lanmò ki rèd piskè ou ka wè lanmò-a vini.

Sa-m chonje, se kè nou te noutout nan kay fanmi nou, e alòs kè nou te piti, nou teka gade lapli e siklòn adan oun pèsyèn an vit.

Manman nou ka di nou, fanngas, sòti douvan finèt la, mezanmi, sa pateka menm fè 15 sègond, oun manman ròch sòti la i sòti li vini defonse vit la, mezanmi, nou monte an lè e se la kè nou koumanse konprann kisa oun siklèon ye menm.

Lè nou wè dife ka lime anlè nou, e siklòn la pati pou nou menm, ki vle di, kè li te vle rache twa a kaz la, nou pòte mannèv e nou tout foure nou adan saldèben la.

Byen kè kaz la te an siman, mezanmi, mwen menm an mwen yo te foure mwen kouche asi oun hangnon, mwen teka wè siklòn la ka r
ale twa la anlè tèt an nou.

Mezanmi, mwen te piti, men se 1st fwa an vi an mwen kè mwen panse a lanmò, mwen te pè, e mwen di nou tout ke fin chye.

Apre oun bon moman pase konsa, siklòn lan vini fin e nou wousòti.

Alòs kè te gen boun dezolasyoun deyò la, se apre-siklòn lan ki te rèd.

A pa manje moun te foure dè kote, pate ni anyen pou manje e ni pou bwè.

Mwen pe di zòt kè se 1st fwa nan lavi mwen kè mwen te konn ki biten GRANGOU YE. Mwen vin konn malfen, e nan moman tala, ou ka di ou, kè ou tousèl si la tè, ou paka wè pon moun e ou ap soufri grangou.

Se lawme ki te voye ban nou de ti bwèt konsèv pou nou te sa manje. Dlo la menm fòk nou te bouyi-y pou n te bwè y.

Mezanmi apwe-siklòn lan rèd, e se la ou ka konn ki biten ki mizè.

A pa sa, kon tout ti nèg nou teka-y jouwe nan dlo a, nou teka fè ti bato epi tout kalite biten kè nou te touve, e nou teka amize nou byen kon sa.

Se dènye siklòn o bò nou an

Kon mwen di avan an, se dènie siklòn la ap
vini dè plizanpli rèd, e yo pli move tou.

Lè je siklòn lan ap pase si oun rejioun li ap fè plen dega. Dayè, li paka pase yenki konsa. Li ka koumanse ka rache chak ti klou twa lakay ou.

Lè li rache oun ranje klou, li ka foukan èvè oun tòl a twa a kay ou, apwe sa, li ka fè menm biten pou rèstan yo.........;;.....

Lè li byen rache twa a kay la, li ka koumanse, rale mèb pa mèb.

Se konsa kè li pran chèz a oun fanmi an mwen, li rale apwe sa, tab a moun la, li rale apwe, bife a moun la, jous a tan pateka rete anyen ankò nan kay la.

Lè se moun la wè kè van kay foukan èvè yo tou, se adan oun watè kè yo kouri kache. Siklòn la vini, li kraze e foukan èvè tout biten a se moun la, e se yenki twa a watè la ki rete e ki sove yo.

Fò nou sav kè oun siklòn se oun biten ki gen oun lo fòs. Se konsa kè li te pran oun bato vwalie gwadloup, e li ay depoze-y jous kote zile St-Croix (V.I)

Li pran oun gro bato navir si pò gwadloup, li leve-y e li pòte-y a plis ki 700 mèt si tè.

M
ezanmi oun siklòn rèd, e si li pran oun moun, ès zòt ka imajine sa li pe fè èvè-y.

Zafè jesyoun a èd la.

Oun biten kè nou aprann ankò èvè zafè a siklòn lan, se kè moun ka mò fen grangou e menm si gen èd entènasyonal.

èd la paka jere konsadavwa. Moun la ki ap jere-y la, ka panse a moun ay dabò, bon moun a yo, e byen souvan ti malere paka trape anyen.

Se nan siklòn kè li gen plis enjistis, antrè kon di misye Padèl
(the have and tha have not).

Zafè a moun ki ka di pou yo gen bon konsyans, a wè èd entènasyonal ke ba se moun la, mwen te le mande yo ès kè se moun tala se nonm a manman yo.

Se moun la ke fè kon di misye Jakafrikayiti, pou enfrastrikti, pou fè wout, men ki moun ki pral panse a se malere la, a se moun la ki ka mouri grangou an, a moun ki pèdi tout bagay yo...........

Pwochen fwa mwen ke vini ba zòt èvè jèsyoun a èd kote nèg karayib yo.

User avatar
admin
Site Admin
Posts: 2152
Joined: Thu Nov 13, 2014 7:03 pm

Post by admin » Thu Sep 23, 2004 4:27 am

Mèsi anpil, Widy.

Widy_

Post by Widy_ » Fri Sep 24, 2004 4:03 pm

Mwen teke vle senplèman presize oun pwen ki sanm enpòtan.

Nan zafè jesyoun èd imanitè a, dènye biten pou kwè se kominote entènasyonal ap resoud tout pwoblèm lokal yo.

Koun misye Sèj Bèlgad te di li menm ay, se kè, se pa moun ki sòti dòt kote ki pe konn tout pwoblèm spesifisite peyi a.

Sa ki vle di an dòt sans, kè si nou le òganize oun èd imanitè ki efikas, se moun peyi a menm ki pou òganize-y.

Esperyans nou aprann si anba nan ka tala, se si konsta tala nou vini tonbe.

Menm mwen menm an mwen, sa rive mwen dè patisipe a òganizasyoun a èd pou oun siklòn ki ta pase gwadloup, 1st biten kè tout nèg yo te dakò, se kè nan zafè bagay siklòn lan, gen enjistis, nan repatisyoun èd la.

Byen si, fòk tout moun ba, e tou sa ki ka ba, nou paka rèfize yo. Tout kalite rèlijioun ou enstitisyoun pe ba, men fò pa nou rete si sa, piskè sa peke jenmen ase, e li ke repati, si oun baz ki pa fòseman nan enterè tout pèp la.


nSe pou sa, kè nou te pati si lide, kè 1st bagay a fè, se òganize èd imanitè nou, pou pèp an nou e ba pèp an nou.

Gras a oto-òganizasyoun tala, nou kontrole èd la jous lakay se moun fenfon kanpay la, sa ki pèmèt nou dè soulaje lan mizè a oun lo malere.

Se pou tousa kè mwen te le di frè ayisyen nou, kè fò pa yo fè yo tròp ilizyoun, tan kè yo menm a yo peke gen oun ròl aktif nan òganizasyoun èd la, se plizyè santèn a milie dè konpatriyòt yo, ki pral pran fè nan bagay tala.

Post Reply