What about Tsunami in the Caribbean

Post Reply
Widy_

What about Tsunami in the Caribbean

Post by Widy_ » Sun Jan 09, 2005 3:54 pm

MEZANMI,

Evè tou sa ki rive an azi la, nou pe pa rete san enterese nou a fenomèn tala kanmenm, padavwa kè nou, pè èt konsene pa de jan dè bagay konsa

Oun enfòmasyoun ki sèten pakont, sekè, nan mwa novanm desanm la, asi oun jounal St Marteen (NWI), yo pale dè oun posibilite dè tsumani, nan rejioun an, e awtik la teka èsplike, kè gen oun volkan pa si kote zil ASÒ kon sa, ki pral tounbe an lanmè e yo di se bagay tala ki kè fè ban nou oun Tsunami

Dotrèpa asi oun awtik si yahoo mwen wouvrè kè yo teka pale dè volkan tala e konsekans li

Yo di kè li ke touche tou lafrik di nò e sèten peyi afriken

O nivo a konklizyoun a se èspè la, yo pate dakò pou di ki tan li ke rive, ki fè kè yo pasav ès se pou se jou tala ou pou pli ta

Men, mwen pe di zòt kè prèmye fwa mwen tann pale dè mo tala se byen nan zil st Marteen la

An gwo awtik jounal la teka di kè oun mountay ou vòlkan ka-y
tounbe nan lanmè e se sa ki ke fè sa

Dè tout fasoun, konsènan razmare, nou gen plen dòt ki pe vini e se pa yenki tsumani, piskè lè i gen oun gwo tranblèman dè tè nou pe trape youn

Konsènan menm pwoblèm tranblèman dè tè a ki te pase gwadloup la, deja sa poko fin, men èspè yo di konsa, kè se de tòl ki anba lanmè a, e ki ni pou yo enbrike konsadavwa, men pwoblèm la ki ni la se kè yo poko enbrike

Ki fè kè yo di, lè i ke enbrike li ka-y fè oun gwo tranblèman dè tè, e yo jous di kè li ka-y fè mò o bò an nou e nan rejioun an

Dòt moun a prezan ka di kon sa kè lanmwatye a gwadloup pral rantre anba dlo, men pli rèd la an tou sa, yo paka di nou, ki tan sa ke rive

Si karayib la menm, sa ki sèten, se kè gen tout oun chenn a volkan soumaren ki dwèt ka fè tout rejioun an, e fò pa nou oubliye volkan Montserrat la pa asi nò gwadloup

Volkan tala fò pa-n bliye lè i pete yo fè tout moun zile la pati dòt kote piskè volkan an teka degaje oun gaz tòksik pou moun, e jous a kounyela, se moun
la poko janm woutoune lakay yo

Se pou sa kè fò nou suiv sa dè pre piskè tout rejioun an pe èt konsène, padavwa kè tout se volkan tala ka kominike antrè yo

Sa ka fè lanne konsa lè volkan tala teka pete, nou te pè pa asi kote gwadloup kè li te foukan a tè an lanmè, e dan sè kala, nou teke gen oun bèl tsunami o bò an nou, men li pa fè sa

Widy_

Post by Widy_ » Thu Jan 13, 2005 6:05 pm

Mwen te vle fè jous fè oun ti rèmak si sa-m ka konstate. Oun zanmi Kanbodjen mwen ni, ka di mwen kon sa, kè pa asi kanbòdj, yo pa gen anyen e menm pa oun gout dlo pa monte pa si kote yo.

Sa ki biza la, se kè kanbòdj sitiye kote Thailand, jous nan fontyè nò li.

Pa kont, pa asi anba se la i chire tou bònman. Dayè mwen ka pwofite fè kondoleans mwen e solidarite mwen , anvè pèp kreyòl le seychèl (sesèl) ki touche tou.

Sa nou ka rètienn donk se kè se si anba ou nan dirèksyoun sid kè bagay tala oriyante.

Si nou transpoze bagay tala pa si kote oseyan atlantik, nou ka wè se menm biten, piskè sans kouran loseyan an se nò-sid.

Dayè, pou nou pe byen konprann sa, ann pran oun ègzanp: te ni oun fwa oun ewopeyen ki teka eseye travèse loseyan an nan oun AVIRON pou-l ale si oun zil pa si kote st Marteen, men kouran foukan avè-y. E ben mezanmi, boug la a-y echwe jous pa si kote TRINIDAD, ki ka montre nou byen kè kouran la se si
lè sid li kale.

Si nou mèzire sant karayib yo, nap wè kè se si gwadloup li ye, e tou, zil ki pli pwòch lafrik se gwadloup, men sa ki ni la tou, se kè zil ki plis nan lanmè la se gwadloup tou.

Sa vle di kè si nou fè oun similasyoun, nap wè kè traje teorik li ap pase o plis si St croix st Mateen pou-l pran tout si anba ba-y.

Li pe rive jous pa asi venezuela, panama lamerik santral, men li peke loupe ti zantiy yo nan similasyoun tala.

Se sa ki ka menne nou a reflechi si konpòtèman a aplike nan de ka konsa. Prèmye biten boug an mwen, se pa a-y rete pa kote lanmè. Te ni oun tan sa te lanmòd men kounyela, sa ja fin.

Pa rete pa si kote tè la ba, ou plat, piskè se kote tala, se la lanmè la ka pase. Se kon de moun ki ka rete pa asi kòt, fò yo di yo, kè tan pou-w rive la kay ou, lanmè ke gen tan bare-w.

Si nou gade plipa dè lari pa si kote nou, nap wè kè yo ka lonje lanmè an, menm si ni oun lo haziye ki ka bare-y, ki vle di, kè ou ke pri boug an mwen e ou pe pe kouri poun kote
.

Miyò kote-a kè nou ka wè kounyela, se ale rete pa si kote mòn ou montay, e o mwen ou ke ni oun chans.

Pa si kote mòn byen, men fòk ou sa pran detwa dispozisyoun, ki vle di, gade byen, ki biten ki si tèt a mòn la, ès gen wòch nan tè la, ki konpozisyoun tè a, e sitou, ès kè yo pa koupe mòn la pou fè chimen ou òtr, piskè li pe deboule asi ou.

Si ou pe rete si tèt a oun mòn sa mye ankò, men si ou o milye fòk ou byen etidye zòn la, pou sav ki kote dlo ka koule, ki kote ki plas ravin, e pa rapò a sa ki an amoun a ou.....

Twazyèm biten ankò, se konstriksyoun kay ou. Fòk ou byen gade materyèl ou ka itilize, padavwa kè konsayela, zafè a fè gwo kaz an siman ja pase lanmòd, piskè se menm masounn an siman la sa ki pe fin bat èvè-w dèmen.

Dayè ki jan ti moun Twa Rivyè la te mò nan tranblèman tè gwadloup la, tou senpman, se kè se moun la te fè oun mi, men pate gen poun poto mitan adan-l, e sete yenki oun gran mi.

Se konsa kè mi la lage. Kounyela, moun ka eseye melanje bwa èvè sim
an, piskè yo ka di kè o mwen bwa la ka pliye men li paka kase koun siman an.

Tout se biten la sa, pake mete an dout lè fèt kè lè lè a-ou rive , se rive li rive, men se senpman oun kèsyoun dè boun sans, e di mwen sa ou le boug an mwen, se pa apre kè ou pral reflechi a tou sa byen kè moun pa si kote nou pisime fè konfiyans a lè dèsten.

Post Reply