Page 1 of 1

Chwa ant mo teknik ak baz franse oubyen baz angle?

Posted: Sat Jun 04, 2005 8:47 am
by Michelange_Hyppolite
Maten an pandan mwen ap prepare youn dosye pou radyo, mwen twouve mwen devan youn dilèm mwen ta renmen pataje ak zanmi ki toujou vizite paj lanng literati sou sit la.
Difikilte a pa senpman nan jwenn mo pou tradui youn lide, se anmenm tan ki lanng nou dwe chwazi kòm lanng fondamantal. Eske nou ap chwazi baz mo franse yo? Eske nou ap chwazi baz mo angle yo, oubyen ankò èske nou ap anrichi lanng kreyòl nou an ak de baz mo sa yo?
Men youn ekzanp: èske nou ap chwazi mo angle a: «Download» mete nan òtograf kreyòl la, oubyen èske nou ap chwazi mo franse a: «télécharger» epi mete li nan òtograf kreyòl la?
Mwen te genyen difikilte tou pou mwen te kreye youn mo kreyòl pou de mo sa yo. Bout pou bout, mwen te ekri tou de mo yo ak youn ekivalan kreyòl ki te : Kapte lide dosye sa a nan òdinatè ou. Ann reflechi ansanm sou sa nou dwe fè pou nou anrichi lanng nou an nan domèn teknik yo,pandan teknoloji a ap vanse
pi vit pase vitès limyè.
M'ale
Michel-Ange Hyppolite (Kaptenn Koukourouj)
Manm Sosyete Koukouy Ottawa

Posted: Sat Jun 04, 2005 9:52 am
by Jonas
Michel Ange,

Franse yo, gen menm dilèm sa a tou.
Nou pa gen okenn pwoteje pou n pwoteje lang pou yo.
Mwenmenm, lè m te wè mo "telecharger" an, pou premye fwa, li te pran m yon ti tan pou m realize sa l vle di.

Pou yon moman, mwen te konprann ke "telecharger" vle di se pou w te peye pou w "download" bagay ou ta ka "telecharger" an.

Monchè, nan domèn teknoloji, angle vini tankou laten ak grèk te ye pou lontan nan domèn sa a.

Mwen pa wè gen okenn pwoblèm pou n adopte mo angle yo.

E pi moun ki ap plenyen ke mo angle fin anvayi lang kreyòl nou an, moun sa yo mwen pa wè yo gen okenn pwoblèm lè pèp lan rele mamit "kanistè", ou byen l di "bokit", ou byen lè l ap di "fè bak", elatriye, elatriye.

Bon se yon lòt koze!

Posted: Sat Jun 04, 2005 11:10 am
by admin
Mwen dakò ak Jonas. Pèp ki pi avanse nan teknoloji se limenm ki pral gen plis enfliyans nan langaj teknoloji a. Lò blan franse va kòmanse envante teknoloji, se nòmal pou nou adopte vokabilè teknik yo. Men si se moun ki pale angle kap envante yo, mwen pa wè rezon pou ki sa yon lang kap lite pou yo rekonèt li kòm yon lang majè, ki granmoun tèt li ta rete gade sou ki jan franse yo di sesi ou sela. Se pa avoka lang angle a mwen anvi fè non. Mwen tou jis panse ke Kreyòl la gen dwa prete mo vokabilè nan nenpòt ki sous etimolojik li vle. Nan pwen okenn rezon pou se enfliyans lang franse a ki toujou prime.

Yon lòt avantaj angle a genyen byen souvan, se lè li kab eksprime menm konsèp la nan yon sèl mo (oswa nan yon mo ki gen sèlman 2 ou 3 silab) sa franse a pran plizyè mo (oswa yon grenn mo ki pi long). Nan ka sa yo, mwen panse Ayisyen ap gen tandans itilize ekspresyon ki pi kout la. Se yon enpresyon. Sa nou pans
e?

Posted: Sat Jun 04, 2005 4:53 pm
by Michelange_Hyppolite
Mwen byen kontan wè gen zanmi ki kwè nan demach konstriksyon an ekip nou kòmanse la a.

Mwen dakò ak Guy lè li di lanng angle a ap jwe menm wòl laten an te konn jwe nan tan lontan an. Difikilte nou pral genyen kounye la a, sèke gen mounn ki ap viv ak youn reyalite franse ki anpeche yo konnen tout tèm teknik yo nan lanng angle a. Nan sans sa a, mwen pwopoze pou nou sèvi ak tou de lanng yo depi yo respekte òtograf kreyòl la, epi avèk tan an, ekspresyon ki sèvi pi plis la ap pran plas li pou kont kò li nan lanng kreyòl Ayiti a.
Se menm jan ak «disque compact» epi «Compact disc», kote tout mounn di sidi, paske se limenm ki pi popilè. Poudayè, menm nan milye ki pale franse nan Kanada a, tout mounn gen tandans di sidi.
Lòt nivo demach lide Guy a vin pote,( ANGLE PRAN PLAS LATEN AN), se ankouraje tout mounn ki vle anrichi lanng kreyòl la sou teren teknik lan pou yo toujou konsilte diksyonè angle yo anvan yo rantre youn mo FETEFOUNI (emprunt direct)
nan lanng kreyòl la.
Alaverite Ayisyen ki pale franse yo ap gen tandans itilize mo teknik franse yo nan langay chak jou yo epi yo ap toujou gen tandans ekri sa yo abitye di a, epitou Ayisyen ki nan milye angle yo ap kontinye fè menmman parèyman bò kote pa yo, sa vle di, yo ap kontinye itilize mo teknik angle yo ni nan pale yo ni nan ekri yo.
Kòm mwen ta vle rann lavi a fasil pou tout mounn, mwen ta pwopoze pou nou prete nan tou de lanng yo. Sòfke youn mounn ki ap viv nan youn milye angle epi ki pa gen youn bon diksyonè franse ka pa janm rive konprann mo TELECHARGER a parekzanp. Mèzalò, gen anpil posiblite pou mounn nan milye franse a ka deja konnen mo DOWNLOAD la. Nan sans sa a, mwen vle apiye lide Guy a, men mwen pè pouse aleka mounn ki pa fin maton nan angle yo.

Konsa nan ka òdinatè nou ta gen :
DAOUNNLOD OUBYEN DAOUNLOD ( HAHAHAH!!!) AK
TELECHAJE

SEV OUBYEN SOVGADE
Men tou sa pa ta deranje nonplis pou nou ta eseye reflechi sou mo kreyòl ki ta kab fè menm travay la. Mwen pa
ta di ni SEV NI SOVGADE MWEN TA di SERE
MWEN PA TA DI NI TELECHAJE NI DAOUN(N)LOAD. MWEN TA DI KAPTE . Kapte youn mesaj ak òdinatè ou epi mete li sou diskèt.
Pandan mwen konnen aklè mwen pakab pase akote de lanng sa yo( angle ak franse) mwen vle pwopze tou youn demach ki ta youn demach kreyòl. Se nans sans sa a nou ta kab itilize mo sere a nan plas de lòt mwen te di pi wo yo.

Mwen pa kache di nou li, mwen santi mwen devan youn dilèm,(respè mwen dwe genyen pou mounn ki pa pale angle yo oubyen pou mounn ki pa pe viv nan milye ki pale franse yo) menmsi mwen dakò pou mwen ta sèvi ak mo angle yo, paske se lanng angle ki ap vale tout lòt lanng sou latè jounen jodi a.

Mèzalò, gen youn pwen ki klè pou mwen, kèlkeswa chemen youn mounn vle suiv la, pyèsmounn pa dwe sabote òtograf kreyòl la.

Ekzanp: Mwen gen lontan mwen ap di Kouzen Jan Mapou, li pakab sèvi ak de lèt angle pou li ekri dis konpak, men li poko janm vle konprann ki kote kalite tèt di li ap mennen nou ak òtograf la. Nan aksyon
tèt di li a, li ap modifye modifye òtograf ofisyèl la san li pa rann li kont. «c.d.» pa sidi. Lè Jan Mapou ekri cd li fè de fo pa. Younn li mete anndan kreyòl la youn lèt «c» ki pa ekziste epitou li fòse mounn ki ap li a pwononse lèt «d» a youn fason ki depaman ak fason yo dwe pwononse li nan lanng kreyòl la. Se aksyon ki ap mete anpil klou sou maklouklou pou lanng nou an.
Si se pou prete mo, nou dwe prete mo, men nou gen youn devwa, youn responsablite pou nou respekte OTOGRAF OFISYEL lanng kreyòl Ayiti a.

Mwen pa rete non.
Michel-Ange Hyppolite
Manm Sosyete Koukouy Kanada